Skip to content

Badania laboratoryjne

Z punktu widzenia pielęgniarza anestezjologicznego przed rozpoczęciem zabiegu należy sprawdzić kilka badań pacjenta. Lekarz aneztezji niewątpliwie widział te wyniki już wcześniej (klasyfikując pacjenta w ASA) jednak trzeba wiedzieć z czym ma się do czynienia, tak na wszelki wypadek.

Hemoglobina – norma dla kobiet 11,7-15,3 g/dL (dla ciężarnych normy są o 5-10% niższe) i dla mężczyzn 13,4 – 17,0 g/dL.

Jak wiadomo hemoglobina jest nośnikiem tlenu, więc niższe wartości mogą (zwłaszcza w przypadku masywnego krwawienia) znacząco wpływać na proces dostarczania tlenu do tkanek, w tym mózgowej, i stwarzać spore wyzwania w odpowiedniej wentylacji pacjenta. Ponadto można się spodziewać tachykardii z niewydolnością krążenia, a nawet zaostrzenia choroby wieńcowej.

Do dużych zabiegów w których przewidywane jest krwawienie, trzeba sprawdzić czy krew jest dla tego pacjenta zarezerwowana (musi być).

W przypadku gdy wyjściowo poziom hemoglobiny jest niższy, w granicach 10-12 g/dL zwykle nie istnieje konieczność toczenia krwi przed zabiegiem, jednak gdy jej wartość jest < 9, krew musi znajdować się w dostępności “natychmiast”.

Leukocyty, jeśli są obniżone lub w niskiej normie warto spojrzeć na granulocyty obojętnochłonne które stanowią ok. 60% wszystkich krwinek białych. Norma dla granulocytów obojętnochłonnych (neutrofili) wynosi 1800 – 8000 /µl. Jesli obserwujemy spadek ich liczby poniżej 1000 należy zastanowić się jakich leków użyć do prowadzenia anestezji. Leki takie jak Tiopental, Ketamina czy beznodiazepiny (Midanium) upośledzają funkcję granulocytów, a co za tym idzie osłabiają odporność, co może miec duże znaczenie w prawidlowym gojeniu się ran pooperacyjnych, wystąpieniem ryzyka zakażeń, a nawet sepsy.

Układ krzepnięcia dla potrzeb pielęgniarki anestezjologicznej powinien zawrzeć się w trzech ważnych parametrach. Należy sprawdzić ilość płytek krwi (trombocytów) dla których norma wynosi 150 – 450 x 10⁹/L, współczynnik INR (czyli wspołczynik między czasem protrombinowym pacjenta, a normą) dla którego normalne wartości to 0,9 – 1,2 sek., oraz APTT czyli wskaźnik aktywności czynników krzepnięcia z normą 27 – 35 sek.

  • Trombocyty nie powinne być niższe niż 50 x 10⁹/L do drobnych małoinwazyjnych zabiegów jak np. założenie wkłucia centralnego. Jednak do założenia blokady podpajęczynówkowej ilość płytek nie może być niższa niż 100 x 10⁹/L.
  • INR przy stosowaniu warfaryny powinien zawierać się w przedziale 2,0 – 3,0. Do zabiegów chirurgicznych nalezy jednak lek odstawić na tydzień przed operacją a współczynnik INR w dniu zabiegu powinien być niższy od 1,5.
  • APTT mówi nam o niedoborze, braku lub nieprawidłowym aktywowaniu fibrynogenu. Do zabiegu chirurgicznego APTT musi być bezwzględnie niższe niż 45 sek.

Elektrolity czyli sód, potas, wapń, chlor, magnez nie mają aż tak dużego znaczenia dla pielegniarki anestezjologicznej w przygotowaniu pacjenta do zabiegu. Wyrównanie ich poziomu powinno leżeć w rękach lekarza prowadzącego. Warto jednak zwrócić uwagę czy elektrolity są w normie, a zwłaszcza potas oraz odnieść i poziom do stanu klinicznego pacjenta. Warto pamiętać, że elektrolity mają istotne znaczenie w utrzymaniu właściwej równowagi kwasowo-zasadowej.

  • Sód dla którego normą jest 136 – 146 mmol/L bierze udział razem z potasem i wapniem w utrzymaniu prawidłowego napięcia i potencjału błony komórkowej. Obniżenie poziomu sodu może sugerować odwodnienie w przebiegu np. biegunki lub przewodnienia pacjenta. W tej sytuacji warto do zabiegu przygotować NaCl 0,9% zamiast roztworu Ringera jako płyn we wlewie ciągłym.
  • Potas z normą 3,5 – 5 mmol/L Zbyt wysoki poziom potasu u pacjentów oparzeniowych lub z rambdomiolizą może prowadzić do zaburzeń rytmu. Należy wówczas wykluczyć intubację z użyciem Skoliny (Sukcynylocholina) gdyż uwalnia ona potas z płytki motorycznej podnosząc jego poziom nawet o 1,0 mmol/L. W skrajnych przypadkach może to doprowadzić do migotania komór lub asystolii. Natoiast zbyt niskie stężenie potasu bedzie wydłużać działanie zwiotczających leków niedepolaryzujących (np. Esmeron)
  • Wapń którego normalny poziom znajduje sie w przedziale 2,15 – 2,55 mmol/L ktorego ubytek może sugerować obniżony poziom albumin w osoczu, jako efekt wiazania frakcji wapnia z białkami osocza. W przebiegu kwasicy z niskim pH i podwyższonym H+ poziom wolnego wapnia może wzrosnąć ponieważ wodór przyłącza się do albumin wypierając wapń. Wapń jest rownież niezbędny w procesie krzepnięcia.
  • Chlor dla którego norma wynosi 97 – 109 mmol/L informuje nas o prawidłowym przepływie jonów sodu przez błonę komórkową jako jego główny “toważysz”. Izolowana hipochloremia może być spowodowana uporczywymi wymiotami prze ubytek kwasu solnego z żoładka.
  • Magnez 0,70 – 0,95 mmol/L którego niski poziom może sugerować np. poliurię, warto wówczas sprawdzić jakie leki diuretyczne używa pacjent. Podwyższony poziom magnez wywiera efekt wazodylatacyjny (rozszeżający naczynia) jako antagonista wapnia przez wpływ na mięśniówkę gładką naczyń. Hamuje aktywność układu współczulnego, a co za tym idzie wydzielanie kateholamin (anrenalina, noradrenalina itp.), pacjent może być splątany, nie potrafiący ocenić swojej obecnej sytuacji.

Badanie moczu nie ma tak naprawdę znaczenia dla anestezji, warto jednak przeczytać dokładnie historię choroby pacjenta, aby wyłapać informacje o zaburzeniach w wydolności nerek.

Podsumowując, czasem jeden rzut oka więcej na badania laboratoryjne może zaoszczedzić nam niepotrzebnego stresu na sali operacyjnej. Zaobserwowane odchylenia dobrze jest też skonsultować z lekarzem anestezji, tak aby upewnić się, że zakładane postępowanie anestezjologiczne jest właściwe dla tego konkretnego pacjenta.

Be First to Comment

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.